Nieuw! Het boek ‘Isca, een dorp uit de ijzertijd’

Overijse, in 832 n.C. voor het eerst in een akte vermeld als Isca, was al een volwaardig dorp in de oudheid meer dan tweeduizend jaar geleden. In dit nieuwe boek wordt Overijse als eerste dorp uit het oude Gallië volledig in kaart gebracht, dankzij de enorme rijkdom aan toponiemen verspreid over zijn territorium.

Aan dit nieuwe boek over de toponiemen in Overijse ging een hele zoektocht vooraf. Met, intussen acht jaar geleden, de eerste passen in het land van Lane, IJse en Voer en het boek ‘Keltisch Isca’. Nadien werd het onderzoek onverminderd verder gezet doorheen het gebied tussen Dender en Dijle in Vlaams- en Waals-Brabant, waarbij plaatsnamen werden vertaald aan de hand van lokale spreektalen uit het verleden. Archeologische vondsten, lokale historische informatie en landschappelijke gegevens bevestigden er telkens opnieuw de gevonden verklaringen.

De toponiemen uit Brabant, en bij uitbreiding uit heel het oude Gallië van Rijndelta tot Middellandse Zee, verbergen een uitermate fascinerende wereld uit de oudheid. Vroeg of laat zullen archeologen, historici en vooral germanisten en plaatsnaamkundigen moeten rekening houden met deze nieuwe manier van vertalen, hetgeen wel degelijk heel wat verandert voor de manier waarop naar ons eigen verleden wordt gekeken.

Toponiemen of plaatsnamen zijn relicten uit de ijzertijd (850-1ste eeuw v.C.) of zelfs de bronstijd (2200-850 v.C.), en brengen op een heel eigen manier de wereld van de Galliërs in Brabant opnieuw tot leven. Dialecten uit onder meer Wales, Bretagne en Ierland, maar ook Frankrijk en ons eigen land, laten toe hun betekenis te ontrafelen en niet de Germaanse talen, zoals tot nu toe ten onrechte gedacht en geschreven in talloze boeken en naslagwerken.

De talloze ontdekkingen tussen Dender en Dijle, vormden een extra reden om de toponiemen in Overijse opnieuw onder de loep te nemen. In Overijse of Isca, ‘het Land van het Water’, nemen de namen ons mee langs de oudste woonkernen van het dorp, naar een ambachtszone met ijzerontginningssite, rivierhaventjes, een sacrale tempel en een grote necropool in het gehucht Tombeek. De Ketelheide, de Kouterstraat, een Blauwe Dries, het Stokkembos, de pachthoven den Busdum, ter Geyten en Terdeck, het Hophof en vele andere toponiemen brengen de diversiteit aan omwallingen en militaire strategieën rondom het oude Isca aan het licht. Veel bijkomende details werden ontdekt, de betekenis van de gehuchten ontrafeld waarbij heel het dorp uit de ijzertijd zoals nooit tevoren in detail kon in kaart gebracht worden.

Ook de huisnamen vertellen hun verhaal. Net als in grote steden zoals Brussel en Leuven, beschrijven de huisnamen van Isca de oude landschappen in en rondom het dorpscentrum. Ze maken deel uit van het landschappelijk erfgoed en lieten onze voorouders toe hun eigen verleden te koesteren en te herinneren.

Meer nog, al deze kennis over de oudheid is van onschatbare waarde om de evolutie van het landschap en de geschiedenis van het dorp van de middeleeuwen tot nu beter te begrijpen. De combinatie van informatie op topografische kaarten en de betekenis van toponiemen laat toe een heel aantal onbeantwoorde vragen op te lossen.

Waar stond de burcht van de Beren van IJssche precies en wat was juist hun Beierij? Hoe zag de omgeving van de burcht eruit en waarom kozen de Beren net die locatie uit in het dorp? Gingen de begijntjes echt op een afgelegen plek in de moerassen leven? Hoe zag het kasteel er uit van de heren van Wittem en de prinsen van Horne? Hoe evolueerden de kasteelgebouwen en het kasteeldomein van de 17de tot de 19de eeuw? Wat had de mysterieuze Motte langs de IJse te betekenen?

Je vindt het allemaal terug in ‘Isca, een dorp uit de ijzertijd’.

Om niet te verdwalen, is dit boek rijk geïllustreerd met talrijke authentieke topografische kaarten en plannen van het Overijse uit de 16de tot 19de eeuw ontleend aan onder meer het Algemeen Rijksarchief van België en de ‘Bibliothèque Nationale de France’, en met foto’s, oude prentkaarten en zelf getekende plattegronden. De natuur en het landschap vormen zo een uitermate boeiend archief, waaraan archeologen, historici, antropologen, milieukundigen en iedere liefhebber van deze fascinerende wereld hun hart kunnen ophalen.

En als kers op de taart: een oud verloren gewaand document van Overijse, dook onverwacht op tijdens deze boeiende zoektocht. Nieuwsgierigen zijn van harte uitgenodigd om ook dit in het boek te ontdekken!

Het boek ‘Isca, een dorp uit de ijzertijd’ is volledig in kleur gedrukt, telt 276 blz, is 29,9 x 24 cm groot en de prijs bedraagt 45 euro. Bestellen kan via iscania.boek@proximus.be of telefonisch via 02/687.72.56. Neem ook eens een kijkje op de website www.djamilatimmermans.be! Ook langs deze weg kan het boek besteld worden!

Er is tevens een kleurrijke set van drie zelf getekende plattegronden van Isca verkrijgbaar, met aanduiding en lokalisatie van tientallen toponiemen (21 x 14 cm). Deze kaarten zijn ook opgenomen in het boek, maar kunnen als handig hulpmiddel gebruikt worden om nog vlotter de weg terug te vinden tijdens het lezen van het boek. De set van drie kaarten is verkrijgbaar aan 5 euro.

Indien gewenst, kan het boek na betaling voor bestellingen in de Druivenstreek gratis door mezelf bij u thuis afgeleverd worden. Voor andere bestemmingen bedragen de verzendingskosten 8,50 euro.

Veel leesgenot!

Djamila Timmermans

 

 

Lid worden

Lid worden kan door storting van het lidgeld op onze rekening, waarvoor u vier maal per jaar het tijdschrift Zoniën en vier maal per jaar het ledenblad De Kelle-Beiersblad ontvangt.

Gewoon lid: €20

Steunlid: €30

Erelid: €35

Over te schrijven op rekeningnummer van de Beierij: BE37 7340 3501 8928 (BIC: KREDBEBB). Gelieve uw naam, adres en e-mailadres te vermelden.

Wie bovendien het ledenblad van Het Glazen Dorp wenst te ontvangen, stort €5 op rekeningnummer van Het Glazen Dorp: BE35 1032 0568 5437 (BIC: NICABEBB)

Wandeling infoborden WO2 – Overijse Centrum

Beste leden, beste bezoekers,

De infopanelen over WO2 zijn ondertussen op verscheidene plaatsen te bewonderen in het straatbeeld, misschien een gelegenheid om eens een wandeling te maken? Indien u in de buurt woont, uiteraard.

Wij hebben voor u een wandeling uitgestippeld van ongeveer 3,4 km die u doorheen het centrum van Overijse zal leiden. Op het parcours van deze wandeling komt u 13 van de 15 infoborden tegen die in het centrum geplaatst zijn. Enkel nummer 7 (Heuvelstraat) en nummer 14 (ingang SMO) behoren niet tot het parcours.

Parkeren kan u onder andere aan de Markthalle, maar u kan uiteraard ook gewoon inpikken eender waar op het parcours.

Hieronder kan u de wandeling op Google Maps al eens bekijken, onderaan vindt u drie bestanden:

  • Een GPX-bestand, voor mensen die over een wandelgps beschikken (of smartphone met vergelijkbare App)
  • 2 PDF-bestanden om af te drukken voor wie liever iets op papier heeft

Veel wandelplezier!

 

Beierijwandeling (GPX bestand voor GPS)

Kaart wandeling infoborden Overijse Centrum (PDF)
Overzichtskaart infoborden (PDF)

Kaart infopanelen herdenking WO2

Beste leden, beste bezoekers,

Hieronder kan u een kaartje vinden met de locatie van de infopanelen over de herdenking van WO2. Misschien iets om tijdens een wandeling of fietstocht in deze corona-tijden te doen…

Zoals steeds: hou wel de nodige afstand tijdens het bekijken van de panelen! (min. 1,5m)

Nieuwsbrief 2020/2 – Impact coronacrisis

Beste Beier,

 

De Corona moeilijkheden blijven ook niet zonder gevolg voor de Beierijwerking! 

  • Openingsevenement van de herdenkingen, van de bevrijding van Overijse 75 jaar geleden, op 10 april wordt verplaatst naar zondag 6 september 2020 ! 

  • Het archief van de Beierij is niet toegankelijk voor het publiek in april 2020.

 

Verplaatsen van openingsevenement herdenkingen WO II

Op vrijdagavond 10 april 2020 stond, in Den Blank, het openingsmoment gepland van de herdenkingen van de bevrijding van Overijse 75 jaar geleden bij het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het gemeentebestuur van Overijse besliste om alle schouwburgactiviteiten tot en met  19 april eerstkomend te schrappen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Een harde klap, ook voor onze vereniging, na twee jaar voorbereiding aan dit project. De Beierij onderschrijft uiteraard de beslissing van het gemeentebestuur. 

 

In overleg met het college van burgmeester en schepenen wordt het evenement van 10 april verplaatst naar ZONDAG 6 SEPTEMBER 2020 om 15 UUR  in Den Blank. Meer daarover later via alle mogelijke communicatiekanalen zoals De Kelle, onze nieuwsbrief,  onze website en een tweede Gazet van Overijssche die in de tweede helft van augustus in uw brievenbus zal belanden.

 

De gratis tickets die je afgehaald hebt, blijven gewoon geldig. Als je ook betalende tickets hebt aangeschaft en je kan op 6 september niet komen, stuur dan je rekeningnummer naar info@denblank.be voor een terugbetaling. We hopen jullie echter allemaal gezond en wel te ontmoeten op zondag 6 september 2020.

 

Het archief van de Beierij wordt gesloten in april

Onze archiefwerking op de eerste zaterdag van elke maand in onze lokalen op de zolders van de ‘Bonte Os’ gaat niet door in april 2020.

Alle leden van de Beierij worden in de loop van volgende week per brief op de hoogte gebracht van deze beslissingen. Wees voorzichtig en toon burgerzin. We wensen u allen het goede de eerstvolgende tijd.

Met vriendelijke groet vanwege het bestuur van de Beierij van IJse.

Nieuwsbrief 2020/1

Herdenken van het einde van WOII, 75 jaar geleden

  1. Een oproep aan onze beiers …

Vrijdagavond 10 april 2020 om 20 uur in den Blank  – Alle Beiers naar het openingsevenement van de start van de herdenkingen in Overijse van het einde van WO II !!!

De start van de herdenkingen van het einde van WO II in Overijse wordt op 10 april eerstkomend in ‘C.C. den Blank’ gegeven. Deze avond werd helemaal opgezet door de Beierij van IJse.

Onze verteller Geert Segers brengt  een aantal pakkende getuigenissen uit Overijse in WO II, geïllustreerd op het groot scherm met foto’s die u nooit eerder zag. Het saxofoonkwartet Anemos luistert deze feestelijke avond op met muziek uit de tijd (1940-45). Na de voorstelling bezoeken we de Vuurmolen waar een grote tentoonstelling is opgesteld met als thema ‘De Tweede Wereldoorlog – Overijse 1944-1945 – Moeilijke tijden – Onvermoed verleden’. Het gemeentebestuur biedt de aanwezigen een glaasje aan. Ook het bijzonder RAF bier, naar het recept van 1944, wordt door de ‘Vrijheidscamme’ van Overijse aangeboden. Reserveren is vereist via  ‘den Blank’. We hopen tal van onze beiers te ontmoeten die avond. Een avond die de start wordt van tal van herdenkingen van de bevrijding in 1944-45 in Overijse en waaraan jaren is gewerkt door de Beierij. Niet te missen dus! Reserveer nu!

Hoe reserveren? 

Er zijn 90 gratis tickets voor de Beierijleden. Wil je meer tickets, dan kan dat aan 5 euro het stuk. Reserveren doe je via de website van ‘den Blank’ (www.denblank.be), voor de gratis tickets voor leden telefonisch of aan de balie. Voor de gratis tickets geldt het principe eerst komt eerst maalt. Maximum twee gratis tickets per Beierijlid. 

Verder die avond nog

Het boek ‘De Tweede Wereldoorlog – Overijse 1944-1945 – Moeilijke Tijden – Onvermoed Verleden’ van Piet Van San is die avond verkrijgbaar, uiteraard ook voor diegenen die vooraf reeds intekenden. De termijn om in te tekenen loopt nog tot 15 februari eerstkomend. Pro memori 32 euro voor één boek, overschrijven op rekeningnummer BE70 7340 4425 3025. Gratis bestelling binnen de druivenstreek.

  1. Waar vind ik steeds up to date  info in 2020?

Vermelden we nog dat in de tweede helft van maart 2020 er in elke brievenbus van Overijse een ‘Gazet van Overijse ‘ zal gedeponeerd worden. Naast een paar boeiende verhalen en of vragen zal je daar ook het helemaal uitgewerkte programma van alle evenementen dit jaar over het herdenken van de bevrijding 1944-45 kunnen terugvinden. De meest up to date info zal, u geheel 2020, kunnen terugvinden via de website van de Beierij  van IJse vzw (www.beierij.be) of de gemeente Overijse (www.Overijse.be).

 

  1.     Niet vergeten, verder nog in de loop van april 2020
  • Ga zeker eens langs in de Sint-Martinuskerk. Bij elke statie van de Kruisweg (14 in totaal) brengen we een foto en kort het verhaal van een verdienstelijke Overijsenaar uit WO II. Deze borden blijven in de kerk staan tot 15 november 2020. Op zondag 5 april, na de mis van tien uur, licht Piet Van San, de inhoud van deze borden toe. 

 

  • In de week van  5-10 april 2020  worden in alle gehuchten dertig infoborden langs straten en pleinen geplaatst. Op elk van deze borden wordt het verhaal gebracht wat zich op die plek in 1940-45 afspeelde, aan de hand ook van foto’s uit de tijd. Deze borden blijven staan tot 10 november 2020. Al deze borden zijn ontworpen door de Beierij.

 

  • Eendracht Eizer is de voetbalploeg die in 1941 ontstaan is uit leden van twee muziekmaatschappijen, omdat die niet langer mochten optreden van de bezetter. Dit gegeven is het uitgangspunt voor VK Eendracht Eizer om in samenwerking met de Dorpsraad Eizer  op zaterdag 25 april op het voetbalveld van VK Eendracht Eizer een (voetbal) toernooi te organiseren. Er wordt de hele tijd voor eten en drinken gezorgd. Meer info volgt via ‘de Gazet van Overijse’ en via de dorpsraad van Eizer. Noteer alvast ook 26 april met stip in je agenda.Niet te missen!

 

  1. Vrijwilligers gezocht

Tussen 11 april en 13 september 2020 zoeken we vrijwilligers die mee toezicht houden op onze tentoonstelling (WO II in Overijse, de bevrijding) in de Vuurmolen. We vragen duidelijk ‘toezicht houden’, wat iets anders is dan gidsen. We zoeken vrijwilligers op volgende data:

Gelieve u op te geven via:  https://docs.google.com/spreadsheets/d/1EJ_8SBlsjnKcRPvIRRNJvwkE9Haq1v3m1FkVZxbT2ZA/edit#gid=0  waarvoor u zich wil engageren. We rekenen op u!

 

  1. Marysia de Pourbaix

Van Marysia de Pourbaix, de moeder van Beierij bestuurder Isabelle Rigaux,  is een mooie, kleurrijke expo te bewonderen in C.C. den Blank van 6 februari tot 26 februari 2020. 

U  zal na een bezoekje aan deze tentoonstelling begrijpen waarom Isabelle Rigaux  zelf zo mooie schilderijen maakt. Ze heeft duidelijk het kunstenaarschap, zowel langs vaders -als moederzijde meegekregen in haar genen.  Niet te missen, zeker eens gaan kijken!

Nieuwsbrief 2019/4 Oktober

In deze Nieuwsbrief vindt u 

  • Een uitnodiging voor een lezing op 15 november 2019 over het Interbellum (1920-1940) waarbij we op zoek gaan naar een verklaring (en) van de ‘Moeilijke Tijden – het Onvermoed Verleden van Overijse’ in de bevrijdingsjaren 1944-1945.  De lezing is gratis maar exclusief voor leden van de Beierij! Opgelet: inschrijven is verplicht (zie verder)!
  • Verslag van de Beierijreis in september 2019
  • Brochure bij de Rigaux tentoonstelling
  • Onze Nieuwsbrief

 

Moeilijke Tijden – een onvermoed verleden – Overijse in het Interbellum (1920-1940)

Een uitnodiging

(klik om te vergroten)

Inhoudelijk
In een eerste gedeelte van ongeveer 50 minuten analyseert Erik Van Froyenhoven de internationale politieke ontwikkelingen tussen 1920 en 1940, het voorspel tot de Tweede Wereldoorlog.

In het tweede gedeelte, met eveneens een duurtijd van ongeveer 50 minuten, analyseert Piet Van San,  met de pas opgedane kennis, wat we hiervan op politiek vlak ook kunnen terugvinden in Overijse.

Het wordt een nooit geziene trektocht door een onvermoed verleden van Overijse. Hierna een greep uit een aantal gebeurtenissen uit de jaren 1920-40 in Overijse. Wist U zo dat:

 

  • Activisten die de Belgische Onafhankelijkheid uitriepen in 1918 een wervende vergadering in Overijse organiseerden – het gemeentebestuur daar krachtig tegen in ging?
  • De 240 oud-strijders uit Overijse van de Grote Oorlog (14-18) in 1919 toetraden tot de lokale  VOS afdelingen – het gemeentebestuur diploma’s en medailles uitreikte op hun bijeenkomsten?
  • Er vanaf 1929, om ideologische redenen in Overijse grote moeilijkheden kwamen tussen de oud-strijders van VOS en NSB?
  • In 1930, bij de eeuwfeesten van de Belgische Staat (1830-1930) er grote moeilijkheden ontstonden tussen Vlaams en Belgisch gezinden in Overijse?
  • In 1930 in Overijse het Davidsfonds heropgericht werd door Flor Grammens, de taalactivist.
  • In 1934 er ongeregeldheden plaatsvonden in Overijse bij het overlijden van Koning Albert I ?
  • De lokale Rex afdeling in 1936 een plaats opeisten in het ‘Te Deum’ in de Sint-Martinuskerk?
  • Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 1938, een op de negen Overijsenaren voor Rex stemden?

Inzicht in deze feiten, gebeurtenissen en ontwikkelingen tussen 1920-1940 zijn nodig om inzicht te verwerven van wat er in Overijse in de moeilijke bevrijdingsjaren van 1944-1945 plaatsvond. Met deze lezing willen we de Beierij leden van Overijse op weg helpen om goed onze initiatieven (tentoonstelling, infoborden, een boek, lezingen, lessen in de scholen, fietstochten, ondersteuning van dorpsraden en verenigingen, etc…) in 2020 te begrijpen en vooral ook ze te steunen. Het bestuur van de Beierij rekent er ook op dat onze leden ook voor deze initiatieven onze eerste ambassadeurs zullen zijn. Onze leden zijn alvast de eersten die zo'n grondige voorinformatie ontvangen. We hopen op een talrijke opkomst van de Beiers!.

 

Verslag van de Beierijreis 2019 naar Mechelen

Op 21 september 2019, om stipt acht uur ’s morgens, vertrok een autocar met 41 Beiers richting Mechelen voor de Beierijreis 2019. In laatste instantie toch nog enkele spijtige afmeldingen wegens ziekte. Ook voorzitter Carine Willaert was wegens dringende familiale omstandigheden verhinderd. Niet zonder enige moeite, manoeuvreerde onze chauffeur (Kai) ons in de nauwe straatjes van de Mechelse binnenstad, tot op de Lamotsite waar een bootje ons opwachtte.

Om negen uur startte een boottochtje met de Beiers op de Dijle. Geen tien graden warm en een frisse bries waren geen belemmering voor een gesmaakte start van onze uitstap. Mechelen bekeken vanop het water, het was voor ieder van ons een aangename verrassing met loften aan het water, herstelde of omgevormde oude (gloriën) bedrijfsgebouwen, parken en sluizencomplexen die aan ons gezichtsveld voorbijtrokken.

Na de boottocht wandelden we, langs de zaterdagse markt naar het ‘Oude Schepenhuis’ waar wat later onze gidsen ons oppikten voor een wandeling langs de mooiste Bourgondische relicten van Mechelen. De gevels langs de IJzerenleen, het Oude Schepenhuis, den Beiaard (nu postgebouw), het marktplein het paleis van Margaretha van York, het paleis van Maria Van Oostenrijk, het marktplein, de Sint-Romboutskerk etc. kregen onze aandacht. Vanaf 11 uur was er een stralende blauwe hemel en tegen de middag een ferme 24 tot 25 graden Celsius die deze lentedag zeer aangenaam maakten.

Het middagmaal in zaal Theatrum, recht tegenover de Sint-Romboutstoren, was eenvoudig maar lekker. Soep met daarna kabeljauw of Mechelse koekoek als hoofdgerecht gevolgd door een ijsje en een koffie brachten iedereen nog verder in een opperbeste stemming.

Omstreeks half drie, na een korte wandeling langs het aartsbisschoppelijk paleis en het Klapgat bezochten we de volledig gerestaureerde (binnen -en buiten) kerk van Sint-Jan met o.a. het prachtige Rubens altaarstuk, sporen van muurschilderijen en prachtig religieuze kunstvoorwerpen als relicten van leden van de ‘Grote Raad’ die deze kerk een warm hart toedroegen. Daarna bezochten we het ‘Hof van Busleyden’ een stadspaleis uit de 15e-16e eeuw dat we te danken hebben aan Hiëronymus van Busleyden, en nu omgevormd is tot een modern stadsmuseum. Focus van de huidige werking van dit stadsmuseum is het Bourgondische tijdvak. Werkelijk het allermooiste uit de Mechelse stadscollecties wordt hier aan het publiek voorgesteld. Hierbij wordt, naar de nieuwste normen van onze tijd en (verrassend) gebruik van de modernste multi -media middelen, een enig mooie ervaring voor de bezoeker gecreëerd.  Verbluffende panelen over de werking van de begijnhoven, fantastische tijdsdocumenten, schilderijen en voorwerpen met het grote getijde boek van Margaretha van Oostenrijk als een van de grote blikvangers. Werkruimtes voor bijzondere doelgroepen, met aandacht voor de allerkleinsten onder ons, maken het concept van dit moderne museum volledig. De enthousiaste reacties van de Beiers na dit bezoek en de verzekering van vele dat ze nog eens op eigen houtje opnieuw het ‘Hof van Busleyden’ wilden bezoeken, maakten ons duidelijk dat dit bezoek een voltreffer van formaat was en het hoogtepunt van onze Beierijreis 2019 vormde. Omstreeks 17 uur was ook dit mooie liedje uitgezongen.

We wandelden, op verzoek van enkele Beiers nog met een gedeelte van onze groep naar het Paleis van Margaretha van York en Margaretha van Oostenrijk. Daarna konden we, onder een zalige herfstzon, nog met zijn allen en verspreid over de terrassen van de ‘Grote Markt’ nog een uurtje genieten van een der lokale geneugten. Omstreeks zeven uur vertrok onze bus aan de Sint-Romboutstoren en parkeerde omstreeks half acht aan de ‘Markthallen in Overijse’. Een handdruk, een tot weerzien en al eens een zoen, te midden van niets dan tevreden gezichten, maakten ons duidelijk dat de Beierijreis 2019 voorbij was.

 

Terugblik op de tentoonstelling over drie generaties kunstschilders in de familie Rigaux

Tussen 15 september en 5 oktober 2019 vond  in ’den Blank’ een meer dan geslaagde tentoonstelling plaats over leven en werken van drie generaties artiesten uit de Rigaux familie. Met name Louis, zijn neef Jean en diens dochter Isabelle Rigaux. De afwezigen hadden weer eens ongelijk. Bij deze gelegenheid kwam ook een prachtige brochure uit over Louis Rigaux  zijn werk, zijn leven in Overijse. Dit met uitzonderlijke foto’s uit het familie archief Rigaux. Deze brochure is nog verkrijgbaar aan 12 euro het stuk via een eenvoudige vraag op rigauxexpo@gmail.com

 

Onze Nieuwsbrief! 

Al geabonneerd op de elektronische nieuwsbrief van de Beierij? Neen? Gewoon surfen  naar www.beierij.be en je opgeven als geïnteresseerde is voldoende om deze in de toekomst te ontvangen. Aarzel niet uw vrienden en kennissen met onze nieuwsbrief te laten kennismaken.

Niet vergeten: morgen Open Monumentendag!

Op zondag 8 september is het weer Open Monumentendag in Jezus-Eik. We trekken dit jaar naar villa Limpens of de voormalige rijkswachtkazerne op de Brusselsesteenweg. Een verrassend monument dat verbouwd is door de architect Henry Lacoste, die onder andere gebouwen heeft ontworpen in de mijnstreek en Brussel. Alle rondleidingen zijn volzet, er zijn wel nog tickets voor het concert van kamerorkest Chapelle de Lorraine op vrijdag 6 september in de tuin. Ook de tentoonstelling kan dan bezocht worden.

Bron: UiTinVlaanderen.be

Plan voor digitalisering ten behoeve van de publiekswerking van de Beierij van IJse vzw dankzij Cera foundation

De Beierij van IJse vzw heeft het plan opgevat om haar collecties verder te digitaliseren en zo haar publiekswerking de 21e eeuw binnen te brengen.

Onze vereniging is praktisch rond met het inventariseren van haar collecties die ze aan het brede publiek voor raadpleging en onderzoek ter beschikking stelt.

In het kader van digitalisering en beheer van digitaal erfgoed stelt de Beierij van IJse een plan voor. Dit plan is de aanzet voor een lange termijn-traject, waarbij we door middel van twee pilootprojecten een raamwerk willen opstellen om al onze toekomstige digitaliseringsprojecten in te kaderen.

REDENEN VOOR EEN DIGITAAL ARCHIEF

  • Behoud van informatie in geval van brand, waterschade, natuurrampen, diefstal, …

  • Opzoekingswerk vergemakkelijken

  • De digitale foto’s, documenten, etc. van nu zijn de informatiebronnen van toekomstige heemkundigen, onderzoekers, geïnteresseerden

  • Door de snelle veranderingen op gebied van hardware/software is het belangrijk om dit digitaal erfgoed ‘leesbaar’ en makkelijk te ontsluiten te houden voor wie na ons komt

  • Familiearchieven en schenkingen van collecties zullen meer en meer digitale stukken gaan bevatten

ALGEMENE DOELSTELLINGEN

  1. Opstellen van richtlijnen en procedures voor het archiveren en bewaren van digitale bestanden; deze bestanden kunnen ontstaan zijn uit digitalisering van een analoge bron, maar het kan ook gaan over ‘born-digital’ bestanden.

  2. Kennis en know-how verwerven op gebied van digitaliseren van analoge bronnen. We willen hiervoor materiaal aankopen en intern de nodige opleidingen geven waar nodig.

  3. Aankoop en beheer van het nodige materiaal om ons digitale archief op een betrouwbare gegevensdrager te bewaren en meerdere kopieën hiervan onder onze bestuursleden te verspreiden. Het opstellen van richtlijnen wanneer dit materiaal aan vervanging toe is. Het opstellen van richtlijnen om op regelmatige basis de integriteit van de kopieën te verifiëren.

Project 1: Een gezicht voor onze soldaten

Het project “Een gezicht voor onze soldaten” maakt deel uit van een aantal activiteiten die onze vereniging gepland heeft ter herdenking van ’75 jaar einde Tweede Wereldoorlog’. De bedoeling van dit project is de soldaten uit onze regio die meegevochten hebben in WOII in de kijker te zetten op een speciaal daarvoor te bouwen onderdeel van onze website.

We willen de informatie die we over deze soldaten hebben zoveel mogelijk etaleren; in ons archief beschikken we zelf over een aantal foto’s, maar we wensen ook mensen van buiten de vereniging op te roepen tot het insturen van foto’s en documentatie. We denken bijvoorbeeld aan familieleden van de soldaten zelf.

Het digitaliseren van de foto’s in dit project laat ons toe om kleinschalig de nodige ervaring op te bouwen. Een aantal technische richtlijnen uit te werken, procedures voor de intake, classificatie en archivering op digitale drager op te stellen.

Hiervoor willen we ons baseren op de richtlijnen uitgewerkt door organisaties die hier al veel verder mee staan, zoals de US Library of Congress, de FADGI guidelines van de Amerikaanse federale overheid of wat dichter bij huis: onze Noorderburen die met Metamorfoze ook al een pak verder staan.

Wat we concreet zullen uitwerken om hiermee van start te gaan:

  • technische richtlijnen voor inscannen en opslag van digitale afbeeldingen, videobeelden en documenten

  • procesdocumenten voor de mensen die de digitalisering daadwerkelijk uitvoeren; deze moeten instructies bevatten over het organiseren en naamgeving van de digitale bestanden. Ook metadata zal toegevoegd moeten worden.

  • beschrijving en uitwerking van het Master-Archief concept en de Afgeleide Bestanden (werkbestanden in kleiner formaat of ander bestandstype terwille van een bepaald project of publicatie)

  • technische richtlijnen voor de aangewezen Databewaarders die de kopieën van het Master-Archief gaan bijhouden. Onder andere regelmatig synchroniseren van nieuwe data en verificatie van de bestaande data moeten beschreven worden.

Project 2: Digitaliseren klappers, familiedossiers, ledenlijsten verenigingen

Met dit tweede – grotere – project willen we onze analoge (maar reeds digitaal beschreven) bronnen gaan digitaliseren. We denken hierbij op de eerste plaats aan:

  • Klappers op onze parochieregisters

  • Doodsbrieven (plusminus 4000)

  • Bidprentjes (plusminus 10.000)

  • Familiedossiers (ongeveer 700 dossiers)

  • Ledenlijsten verenigingen (een tiental, zie ledenlijst in boek Begijnhof hierbij)

  • Inventarissen (plusminus 3000 pagina’s)

We starten met de klappers op de parochieregisters. Klappers zijn alfabetische indices van de parochieregisters en een uiterst handig hulpmiddel voor wie genealogisch onderzoek wil doen. Deze zijn weliswaar al als digitaal PDF bestand beschikbaar, maar de pagina’s zijn als gescande afbeeldingen opgeslagen. De zoekfunctie in deze PDF bestanden werkt dus niet.

Oplossing: OCR (Optical Character Recognition)

Bedoeling van het OCR-proces is om een papieren document (of een afbeelding op een computer die tekst bevat) in te scannen en opnieuw naar een digitaal tekstdocument om te zetten, zodat dit makkelijker gecorrigeerd, aangevuld of doorzocht kan worden.

Eénmaal de klappers (en op termijn de andere analoge bronnen) omgezet zijn naar digitaal formaat, hebben we de oorspronkelijke gescande versies niet langer nodig om mee te werken. Van de klappers kan een nieuwe versie gemaakt worden (met correcties, aanvullingen, … ) of een volledig nieuwe vorm is ook mogelijk: de klappers worden ingeladen in een databank waaraan een zoekmotor gekoppeld is.

Ook de andere bronnen (familiedossiers, bidprentjes,…) kunnen opgeladen worden in deze databank; je zal dan op termijn een krachtige zoekmotor krijgen waarmee je al onze bronnen in één keer zal kunnen doorzoeken op bepaalde namen, data en plaatsnamen.

Zo kunnen in de toekomst onze bronnen van achter de computer doorzocht worden.

Dergelijk digitaliseringsplan vereist echter niet alleen kennis en mankracht, maar ook de nodige financiële middelen. Dankzij de steun van CERA foundation is onze vereniging in staat het nodige materiaal aan te kopen om de digitaliseringsprojecten uit te voeren. Oprechte dank vanwege het bestuur van De Beierij van IJse vzw voor deze financiële inbreng.