Lezing ‘Plaatsnamen tussen Dender en Dijle, relicten uit de oudheid’

Toponiemen of plaatsnamen zijn relicten uit de ijzertijd (850-52 v.C.) of zelfs de bronstijd (2200-850 v.C.), en brengen op een heel eigen manier de wereld van de Galliërs in Vlaams- en Waals-Brabant opnieuw tot leven. Dialecten uit onder meer Wales, Bretagne en Ierland laten toe hun betekenis te ontrafelen en niet de Germaanse talen, zoals tot nu toe ten onrechte gedacht en geschreven in talloze boeken en naslagwerken.

Graag neem ik u tijdens deze voordracht mee op een ontdekkingstocht door Overijse, het vroegere Isca, langs onder andere de oude omwallingen en de grote toegangswegen tot het dorp via den Bisdom, Maleizen en de Loensdelle op weg naar de imposante waterburcht van de heren van IJse.

Maar wat in Overijse bestaat, zou ook in de rest van het land moeten te vinden zijn. Dit was meteen de aanleiding om een nieuw boek af te werken over de plaatsnamen in het gebied tussen Dender en Dijle: ‘Gallisch Brabant, wereld van toponiemen’. Hierbij werd nogmaals duidelijk dat de Nerviërs er een rijke en diverse beschaving op nahielden. Hun territorium lag bezaaid met steden en dorpen, rivierhaventjes, sacrale sites, ijzerontginningsgebieden en steenkapperijen, meerdere necropolen en indrukwekkend goed verdedigde grensgebieden.

De bestaande kennis over de oudheid in België en omliggende landen wordt hiermee volledig overhoop gehaald. Brussel bestond immers als volwaardige stad in de oudheid. Leuven kreeg vorm als sacraal heiligdom aan de monding van de Voer in de Dijle lang voor de aankomst van de Romeinen. Galliërs begroeven, net zoals hun tijdgenoten de Etrusken, hun overledenen in uitgestrekte necropolen, heuse dodendorpen. De meeste hiervan, bijvoorbeeld Meise of de Ukkelse necropool, zijn tot op heden niet ontdekt door de archeologen.

Hoe deze dorpen en steden er concreet uitzagen, zal allemaal aan bod komen tijdens de geplande voordracht, voorzien van bijhorende kaarten en illustraties.

 

Wanneer: Dinsdag 23 november 2021, om 20u in Dru!f. Toegang gratis voor Beierijleden, 5 euro voor niet-leden. Graag uw deelname bevestigen via djamila@beierij.be vóór 20 november.

Het nieuwe boek ‘Gallisch Brabant. Wereld van toponiemen’ beschrijft heel de oude wereld tussen Dender en Dijle. U herontdekt er steden als Brussel, Leuven en Mechelen zoals u ze nooit eerder zag! Het boek kan nu al besteld worden via www.djamilatimmermans.be en is beschikbaar vanaf 1 november.

Graag tot dan!

Djamila Timmermans

Terugblik: opening tentoonstelling ‘Overijse 1944-1945 – Moeilijke tijden, onvermoed verleden’

Op zaterdag 11 september was er de feestelijke opening van onze grote tentoonstelling ter gelegenheid van de herdenking van de bevrijding na WO II, in samenwerking met de gemeente Overijse.

U kan de tentoonstelling nog bezoeken tot en met zondag 14 november in de Vuurmolen, tijdens deze openingsuren:

DagVoormiddagNamiddag
Maandag08:00u tot 12:00u17:30u tot 19:30u
Dinsdag08:00u tot 12:00u
Woensdag08:00u tot 12:00u 14:00u tot 16:00u
Donderdag08:00u tot 12:00u
Vrijdag08:00u tot 12:00u
Zaterdag13:30u tot 17:30u
Zondag13:30u tot 17:30u

Hieronder enkele sfeerbeelden van dit openingsmoment. (Foto’s: Isabelle Rigaux)

« van 2 »

Feestelijke opening tentoonstelling ‘Overijse 1944-1945 – Moeilijke tijden, onvermoed verleden’

Zaterdag 11 september om 15 u in de Sint-Martinuskerk

De Beierij van IJse organiseert vanaf 11 september in samenwerking met de gemeente Overijse een grote tentoonstelling ter gelegenheid van de herdenking van de bevrijding na WO II meer dan 75 jaar geleden. Deze tentoonstelling brengt aan de hand van foto’s, filmmateriaal en talloze oude documenten en objecten de bevrijdingsjaren 1944 en 1945 in Overijse in beeld. De organisatie van de weerstand, het dagelijkse leven, het krijgsgevangenenkamp P.O.W. 2228 in Terlanenveld…: het zijn slechts enkele thema’s die aan bod komen. Maar ook de evolutie van de politieke standpunten in Overijse tussen 1920 en 1940 en het begin van de oorlog met de vlucht van mei 1940 worden uitgebreid in beeld gebracht.

De feestelijke opening gaat door op zaterdag 11 september om 15 uur in de Sint-Martinuskerk. Het programma? Verteller Geert Segers brengt een aantal bijzondere getuigenissen van Overijsenaren die de oorlog in Overijse van dichtbij meemaakten. Dit, geïllustreerd met nooit eerder getoonde foto’s op grootscherm. Het saxofoonkwartet Anemos zorgt voor de muzikale omkadering van het gebeuren.

Na de voorstelling volgt een bezoek aan AC De Vuurmolen waar de tentoonstelling is opgesteld. Het gemeentebestuur biedt de aanwezigen een glaasje aan in de tent die voor de Vuurmolen opgesteld staat.

Reserveren is vereist via C.C. Den Blank aan 5 euro per ticket: hetzij via de website www.denblank.be of telefonisch via 02/687.59.59. Er zijn 100 gratis tickets voor Beierijleden voorzien (maximum twee gratis tickets per lid). Deze gratis tickets zijn telefonisch via Den Blank te reserveren, of verkrijgbaar aan de balie. De tentoonstelling bezoeken, kan vanaf 11 september tot en met 14 oktober 2021.

Wij hopen jullie allemaal te mogen ontmoeten op dit openingsevenement!

Vanwege het bestuur van de Beierij van IJse

Nieuw! Het boek ‘Isca, een dorp uit de ijzertijd’

Overijse, in 832 n.C. voor het eerst in een akte vermeld als Isca, was al een volwaardig dorp in de oudheid meer dan tweeduizend jaar geleden. In dit nieuwe boek wordt Overijse als eerste dorp uit het oude Gallië volledig in kaart gebracht, dankzij de enorme rijkdom aan toponiemen verspreid over zijn territorium.

Aan dit nieuwe boek over de toponiemen in Overijse ging een hele zoektocht vooraf. Met, intussen acht jaar geleden, de eerste passen in het land van Lane, IJse en Voer en het boek ‘Keltisch Isca’. Nadien werd het onderzoek onverminderd verder gezet doorheen het gebied tussen Dender en Dijle in Vlaams- en Waals-Brabant, waarbij plaatsnamen werden vertaald aan de hand van lokale spreektalen uit het verleden. Archeologische vondsten, lokale historische informatie en landschappelijke gegevens bevestigden er telkens opnieuw de gevonden verklaringen.

De toponiemen uit Brabant, en bij uitbreiding uit heel het oude Gallië van Rijndelta tot Middellandse Zee, verbergen een uitermate fascinerende wereld uit de oudheid. Vroeg of laat zullen archeologen, historici en vooral germanisten en plaatsnaamkundigen moeten rekening houden met deze nieuwe manier van vertalen, hetgeen wel degelijk heel wat verandert voor de manier waarop naar ons eigen verleden wordt gekeken.

Toponiemen of plaatsnamen zijn relicten uit de ijzertijd (850-1ste eeuw v.C.) of zelfs de bronstijd (2200-850 v.C.), en brengen op een heel eigen manier de wereld van de Galliërs in Brabant opnieuw tot leven. Dialecten uit onder meer Wales, Bretagne en Ierland, maar ook Frankrijk en ons eigen land, laten toe hun betekenis te ontrafelen en niet de Germaanse talen, zoals tot nu toe ten onrechte gedacht en geschreven in talloze boeken en naslagwerken. In Overijse of Isca, ‘het Land van het Water’, nemen de namen ons mee langs de oudste woonkernen van het dorp, naar een ambachtszone met ijzerontginningssite, rivierhaventjes, een sacrale tempel en een grote necropool in het gehucht Tombeek. De Ketelheide, de Kouterstraat, een Blauwe Dries, het Stokkembos, de pachthoven den Busdum, ter Geyten en Terdeck, het Hophof en vele andere toponiemen brengen de diversiteit aan omwallingen en militaire strategieën rondom het oude Isca aan het licht. Veel bijkomende details werden ontdekt, de betekenis van de gehuchten ontrafeld waarbij heel het dorp uit de ijzertijd zoals nooit tevoren in detail kon in kaart gebracht worden.

Meer nog, al deze kennis over de oudheid is van onschatbare waarde om de evolutie van het landschap en de geschiedenis van het dorp van de middeleeuwen tot nu beter te begrijpen. De combinatie van informatie op topografische kaarten en de betekenis van toponiemen laat toe een heel aantal onbeantwoorde vragen op te lossen.

Waar stond de burcht van de Beren van IJssche precies en wat was juist hun Beierij? Hoe zag de omgeving van de burcht eruit en waarom kozen de Beren net die locatie uit in het dorp? Gingen de begijntjes echt op een afgelegen plek in de moerassen leven? Hoe zag het kasteel er uit van de heren van Wittem en de prinsen van Horne? Hoe evolueerden de kasteelgebouwen en het kasteeldomein van de 17de tot de 19de eeuw? Wat had de mysterieuze Motte langs de IJse te betekenen? Je vindt het allemaal terug in ‘Isca, een dorp uit de ijzertijd’.

Om niet te verdwalen, is dit boek rijk geïllustreerd met talrijke authentieke topografische kaarten en plannen van het Overijse uit de 16de tot 19de eeuw ontleend aan onder meer het Algemeen Rijksarchief van België en de ‘Bibliothèque Nationale de France’, en met foto’s, oude prentkaarten en zelf getekende plattegronden. De natuur en het landschap vormen zo een uitermate boeiend archief, waaraan archeologen, historici, antropologen, milieukundigen en iedere liefhebber van deze fascinerende wereld hun hart kunnen ophalen. En als kers op de taart: een oud verloren gewaand document van Overijse, dook onverwacht op tijdens deze boeiende zoektocht. Nieuwsgierigen zijn van harte uitgenodigd om ook dit in het boek te ontdekken!

Het boek ‘Isca, een dorp uit de ijzertijd’ is volledig in kleur gedrukt, telt 276 blz, is 29,9 x 24 cm groot en de prijs bedraagt 45 euro. Bestellen kan via iscania.boek@proximus.be of telefonisch via 02/687.72.56. Neem ook eens een kijkje op de website www.djamilatimmermans.be! Ook langs deze weg kan het boek besteld worden!

Er is tevens een kleurrijke set van drie zelf getekende plattegronden van Isca verkrijgbaar, met aanduiding en lokalisatie van tientallen toponiemen (21 x 14 cm). Deze kaarten zijn ook opgenomen in het boek, maar kunnen als handig hulpmiddel gebruikt worden om nog vlotter de weg terug te vinden tijdens het lezen van het boek. De set van drie kaarten is verkrijgbaar aan 5 euro.

Indien gewenst, kan het boek na betaling voor bestellingen in de Druivenstreek gratis door mezelf bij u thuis afgeleverd worden. Voor andere bestemmingen bedragen de verzendingskosten 8,50 euro.

Veel leesgenot!

Djamila Timmermans

 

 

Lid worden

Lid worden kan door storting van het lidgeld op onze rekening, waarvoor u vier maal per jaar het tijdschrift Zoniën en vier maal per jaar het ledenblad De Kelle-Beiersblad ontvangt.

Gewoon lid: €20

Steunlid: €30

Erelid: €35

Over te schrijven op rekeningnummer van de Beierij: BE37 7340 3501 8928 (BIC: KREDBEBB). Gelieve uw naam, adres en e-mailadres te vermelden.

Wie bovendien het ledenblad van Het Glazen Dorp wenst te ontvangen, stort €5 op rekeningnummer van Het Glazen Dorp: BE35 1032 0568 5437 (BIC: NICABEBB)

Wandeling infoborden WO2 – Overijse Centrum

Beste leden, beste bezoekers,

De infopanelen over WO2 zijn ondertussen op verscheidene plaatsen te bewonderen in het straatbeeld, misschien een gelegenheid om eens een wandeling te maken? Indien u in de buurt woont, uiteraard.

Wij hebben voor u een wandeling uitgestippeld van ongeveer 3,4 km die u doorheen het centrum van Overijse zal leiden. Op het parcours van deze wandeling komt u 13 van de 15 infoborden tegen die in het centrum geplaatst zijn. Enkel nummer 7 (Heuvelstraat) en nummer 14 (ingang SMO) behoren niet tot het parcours.

Parkeren kan u onder andere aan de Markthalle, maar u kan uiteraard ook gewoon inpikken eender waar op het parcours.

Hieronder kan u de wandeling op Google Maps al eens bekijken, onderaan vindt u drie bestanden:

  • Een GPX-bestand, voor mensen die over een wandelgps beschikken (of smartphone met vergelijkbare App)
  • 2 PDF-bestanden om af te drukken voor wie liever iets op papier heeft

Veel wandelplezier!

 

Beierijwandeling (GPX bestand voor GPS)

Kaart wandeling infoborden Overijse Centrum (PDF)
Overzichtskaart infoborden (PDF)

Kaart infopanelen herdenking WO2

Beste leden, beste bezoekers,

Hieronder kan u een kaartje vinden met de locatie van de infopanelen over de herdenking van WO2. Misschien iets om tijdens een wandeling of fietstocht in deze corona-tijden te doen…

Zoals steeds: hou wel de nodige afstand tijdens het bekijken van de panelen! (min. 1,5m)

Nieuwsbrief 2020/2 – Impact coronacrisis

Beste Beier,

 

De Corona moeilijkheden blijven ook niet zonder gevolg voor de Beierijwerking! 

  • Openingsevenement van de herdenkingen, van de bevrijding van Overijse 75 jaar geleden, op 10 april wordt verplaatst naar zondag 6 september 2020 ! 

  • Het archief van de Beierij is niet toegankelijk voor het publiek in april 2020.

 

Verplaatsen van openingsevenement herdenkingen WO II

Op vrijdagavond 10 april 2020 stond, in Den Blank, het openingsmoment gepland van de herdenkingen van de bevrijding van Overijse 75 jaar geleden bij het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het gemeentebestuur van Overijse besliste om alle schouwburgactiviteiten tot en met  19 april eerstkomend te schrappen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Een harde klap, ook voor onze vereniging, na twee jaar voorbereiding aan dit project. De Beierij onderschrijft uiteraard de beslissing van het gemeentebestuur. 

 

In overleg met het college van burgmeester en schepenen wordt het evenement van 10 april verplaatst naar ZONDAG 6 SEPTEMBER 2020 om 15 UUR  in Den Blank. Meer daarover later via alle mogelijke communicatiekanalen zoals De Kelle, onze nieuwsbrief,  onze website en een tweede Gazet van Overijssche die in de tweede helft van augustus in uw brievenbus zal belanden.

 

De gratis tickets die je afgehaald hebt, blijven gewoon geldig. Als je ook betalende tickets hebt aangeschaft en je kan op 6 september niet komen, stuur dan je rekeningnummer naar info@denblank.be voor een terugbetaling. We hopen jullie echter allemaal gezond en wel te ontmoeten op zondag 6 september 2020.

 

Het archief van de Beierij wordt gesloten in april

Onze archiefwerking op de eerste zaterdag van elke maand in onze lokalen op de zolders van de ‘Bonte Os’ gaat niet door in april 2020.

Alle leden van de Beierij worden in de loop van volgende week per brief op de hoogte gebracht van deze beslissingen. Wees voorzichtig en toon burgerzin. We wensen u allen het goede de eerstvolgende tijd.

Met vriendelijke groet vanwege het bestuur van de Beierij van IJse.

Nieuwsbrief 2020/1

Herdenken van het einde van WOII, 75 jaar geleden

  1. Een oproep aan onze beiers …

Vrijdagavond 10 april 2020 om 20 uur in den Blank  – Alle Beiers naar het openingsevenement van de start van de herdenkingen in Overijse van het einde van WO II !!!

De start van de herdenkingen van het einde van WO II in Overijse wordt op 10 april eerstkomend in ‘C.C. den Blank’ gegeven. Deze avond werd helemaal opgezet door de Beierij van IJse.

Onze verteller Geert Segers brengt  een aantal pakkende getuigenissen uit Overijse in WO II, geïllustreerd op het groot scherm met foto’s die u nooit eerder zag. Het saxofoonkwartet Anemos luistert deze feestelijke avond op met muziek uit de tijd (1940-45). Na de voorstelling bezoeken we de Vuurmolen waar een grote tentoonstelling is opgesteld met als thema ‘De Tweede Wereldoorlog – Overijse 1944-1945 – Moeilijke tijden – Onvermoed verleden’. Het gemeentebestuur biedt de aanwezigen een glaasje aan. Ook het bijzonder RAF bier, naar het recept van 1944, wordt door de ‘Vrijheidscamme’ van Overijse aangeboden. Reserveren is vereist via  ‘den Blank’. We hopen tal van onze beiers te ontmoeten die avond. Een avond die de start wordt van tal van herdenkingen van de bevrijding in 1944-45 in Overijse en waaraan jaren is gewerkt door de Beierij. Niet te missen dus! Reserveer nu!

Hoe reserveren? 

Er zijn 90 gratis tickets voor de Beierijleden. Wil je meer tickets, dan kan dat aan 5 euro het stuk. Reserveren doe je via de website van ‘den Blank’ (www.denblank.be), voor de gratis tickets voor leden telefonisch of aan de balie. Voor de gratis tickets geldt het principe eerst komt eerst maalt. Maximum twee gratis tickets per Beierijlid. 

Verder die avond nog

Het boek ‘De Tweede Wereldoorlog – Overijse 1944-1945 – Moeilijke Tijden – Onvermoed Verleden’ van Piet Van San is die avond verkrijgbaar, uiteraard ook voor diegenen die vooraf reeds intekenden. De termijn om in te tekenen loopt nog tot 15 februari eerstkomend. Pro memori 32 euro voor één boek, overschrijven op rekeningnummer BE70 7340 4425 3025. Gratis bestelling binnen de druivenstreek.

  1. Waar vind ik steeds up to date  info in 2020?

Vermelden we nog dat in de tweede helft van maart 2020 er in elke brievenbus van Overijse een ‘Gazet van Overijse ‘ zal gedeponeerd worden. Naast een paar boeiende verhalen en of vragen zal je daar ook het helemaal uitgewerkte programma van alle evenementen dit jaar over het herdenken van de bevrijding 1944-45 kunnen terugvinden. De meest up to date info zal, u geheel 2020, kunnen terugvinden via de website van de Beierij  van IJse vzw (www.beierij.be) of de gemeente Overijse (www.Overijse.be).

 

  1.     Niet vergeten, verder nog in de loop van april 2020
  • Ga zeker eens langs in de Sint-Martinuskerk. Bij elke statie van de Kruisweg (14 in totaal) brengen we een foto en kort het verhaal van een verdienstelijke Overijsenaar uit WO II. Deze borden blijven in de kerk staan tot 15 november 2020. Op zondag 5 april, na de mis van tien uur, licht Piet Van San, de inhoud van deze borden toe. 

 

  • In de week van  5-10 april 2020  worden in alle gehuchten dertig infoborden langs straten en pleinen geplaatst. Op elk van deze borden wordt het verhaal gebracht wat zich op die plek in 1940-45 afspeelde, aan de hand ook van foto’s uit de tijd. Deze borden blijven staan tot 10 november 2020. Al deze borden zijn ontworpen door de Beierij.

 

  • Eendracht Eizer is de voetbalploeg die in 1941 ontstaan is uit leden van twee muziekmaatschappijen, omdat die niet langer mochten optreden van de bezetter. Dit gegeven is het uitgangspunt voor VK Eendracht Eizer om in samenwerking met de Dorpsraad Eizer  op zaterdag 25 april op het voetbalveld van VK Eendracht Eizer een (voetbal) toernooi te organiseren. Er wordt de hele tijd voor eten en drinken gezorgd. Meer info volgt via ‘de Gazet van Overijse’ en via de dorpsraad van Eizer. Noteer alvast ook 26 april met stip in je agenda.Niet te missen!

 

  1. Vrijwilligers gezocht

Tussen 11 april en 13 september 2020 zoeken we vrijwilligers die mee toezicht houden op onze tentoonstelling (WO II in Overijse, de bevrijding) in de Vuurmolen. We vragen duidelijk ‘toezicht houden’, wat iets anders is dan gidsen. We zoeken vrijwilligers op volgende data:

Gelieve u op te geven via:  https://docs.google.com/spreadsheets/d/1EJ_8SBlsjnKcRPvIRRNJvwkE9Haq1v3m1FkVZxbT2ZA/edit#gid=0  waarvoor u zich wil engageren. We rekenen op u!

 

  1. Marysia de Pourbaix

Van Marysia de Pourbaix, de moeder van Beierij bestuurder Isabelle Rigaux,  is een mooie, kleurrijke expo te bewonderen in C.C. den Blank van 6 februari tot 26 februari 2020. 

U  zal na een bezoekje aan deze tentoonstelling begrijpen waarom Isabelle Rigaux  zelf zo mooie schilderijen maakt. Ze heeft duidelijk het kunstenaarschap, zowel langs vaders -als moederzijde meegekregen in haar genen.  Niet te missen, zeker eens gaan kijken!